Spis treści
Powiem Wam szczerze: nie miałam pojęcia, że mamy na Śląsku takie niesamowite miejsca dostępne dla zwiedzających i wykonane w tak zachwycający sposób! Przemyślane, różnorodne, zapadające w pamięć z masą atrakcji i rozwiązań, które sprawiają, że nie tylko zwiedzamy, ale wręcz podróżujemy w czasie! Słuchamy opowieści, spotykamy postacie z dawnych lat, słyszymy głosy, obserwujemy efekty wizualne, które pozwalają nam lepiej wyobrazić sobie miejsca i sytuacje, o których opowiadają.
Sztolnia Królowa Luiza to miejsce, w którym „wow” powiedzą i dorośli, i dzieciaki, i nawet ci, co to całkiem sporo świata już widzieli! 😉 Chodźcie ze mną! Pokażę Wam, co to za miejsce!
Sztolnia Królowa Luiza – co to w ogóle za miejsce?
Zacznijmy od wyjaśnienia samej nazwy! 🙂 Obecna nazwa Sztolnia Królowa Luiza odnosi się tak naprawdę do połączonych ze sobą zabytkowych obiektów kopalni “Królowa Luiza” oraz Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej. Historia tego miejsca sięga XVIII wieku, kiedy to odkryto złoża węgla kamiennego w rejonie Wałbrzycha. W 1768 roku król Prus, Fryderyk II Wielki, wydał zezwolenie na rozpoczęcie wydobycia węgla, co zapoczątkowało początek rewolucji przemysłowej na Śląsku.
Sztolnia Królowa Luiza to miejsce o historycznym znaczeniu dla całego regionu. Służyła jako część kompleksu górniczego i miała za zadanie odprowadzanie wody z kopalni oraz dostarczanie świeżego powietrza dla górników pracujących pod ziemią. Umożliwiała odwodnienie dwóch kopalń państwowych i około 20 kopalń prywatnych oraz udostępniała pokłady węgla do dalszej eksploatacji. Ponadto stanowiła fragment ważnej drogi wodnej łączącej Górny Śląsk z portami Europy Zachodniej, dzięki zbudowanemu Kanałowi Kłodnickiemu.
Obecnie Sztolnia Królowa Luiza jest udostępniona dla zwiedzających jako atrakcja turystyczna. Można w niej zobaczyć oryginalne tunele górnicze, kolekcję sprzętu górniczego i poznać historię górnictwa na Górnym Śląsku. Warto dodać, że kompleks Sztolni Królowa Luiza jest wpisany na listę Pomników Historii, co podkreśla jego znaczenie dla polskiego dziedzictwa kulturowego.
Gotowi na masę wrażeń? Idziemy zatem dalej 🙂
Jak można zwiedzać Sztolnię Królowa Luiza?
Obecnie Sztolnia Królowa Luiza to kilka różnych tras, które możecie wybrać w zależności od Waszych preferencji i np. wieku uczestników Waszej Ekipy (zaraz zaproponuję Wam coś specjalnie dla dzieciaków!!!).
Możecie wybrać trasę Podziemny Spływ Sztolnią, Podziemne Królestwo Maszyn albo zwiedzić strefę naziemną Szybu Carnall. Możecie też wybrać się na trasę, która zachwyci dzieci. Ją zostawiam Wam na deser!
Zacznę od tej, która chyba na każdym robi niesamowite wrażenie! Spodziewaliście się, że pod ziemią, w Zabrzu, możecie wybrać się na rejs łodzią! Cała trasa – spacer i spływ to około 2 km!
Podziemny Spływ Sztolnią
Takie atrakcje czekają na Was, gdy wybierzecie opcję Podziemny Spływ Sztolnią. To trasa zróżnicowana i ciekawa, bo nie tylko spacerujesz wyrobiskami dawnej sztolni, ale też pływasz łodzią. Podczas wyprawy łodzią czekają na Was niesamowite efekty świetlne (dzieciaki będą zachwycone!), jak i ciekawe historie i legendy. Możecie spotkać Skarbnika, ducha zamieszkującego podziemia albo… Utopka. Uwaga! Momentami może troszkę kapać na głowę 😉 Weźcie ciepłe bluzy lub kurtki, bo temperatura podczas spływu to 13-15 stopni.
Trasa ta zaczyna się na ulicy Wolności 408. Wchodzicie do dawnej Łaźni Łańcuszkowej, gdzie obecnie znajduje się kasa, łazienki i początek trasy. Tu też zakładacie kaski – są obowiązkowe!
Sama Łaźnia Łańcuszkowa to też mega ciekawe miejsce! Możecie zobaczyć, jak funkcjonowała dawna łaźnia i szatnia dla górników. Pod koniec XIX wieku takie miejsce było wielką nowością! Wcześniej górnicy pracowali pod ziemią w swoich codziennych ubraniach (podczas zwiedzania dowiecie się, czemu często to były białe koszule!). Po pracy spoceni i brudni wracali do domu tak jak przyszli i tak jak pracowali pod ziemią, niezależnie czy na dworze było 30 stopni na plusie czy 15 na minusie. Wybudowanie łaźni i możliwość zmiany ubrań na czyste przed pójściem do domu było wówczas wielkim luksusem!
Z Łaźni Łańcuszkowej podwieszaną kolejką zjeżdżacie 40 metrów pod ziemię. Podczas spaceru czekają na Was dawne sprzęty, maszyny i historie o tym, jak kiedyś wyglądało górnictwo na Górnym Śląsku. Zwróćcie też uwagę na formacje skalne pod ziemią oraz… mech i rośliny, które pod wpływem kapiącej wody, wyrosły w tych warunkach! Sprawiają niesamowite wrażenie! To również najdłuższa tego typu podziemna trasa w Europie! Zwiedzanie oczywiście tylko z Przewodnikiem!
Więcej informacji o tej trasie znajdziecie TUTAJ.
Podziemne Królestwo Maszyn – wędrówka pod ziemią
Kolejna trasa, o której chcę Wam opowiedzieć, to Podziemne Królestwo Maszyn. Ta trasa na pewno zrobi wrażenie na najmłodszych odwiedzających ? To około 1,5 godziny wędrówki podziemnym labiryntem górniczych korytarzy. Spotkacie tu na swojej drodze Skarbnika – opiekuna i strażnika górników. Ale przede wszystkim zobaczycie (i usłyszycie!) prawdziwe, czynne górnicze maszyny, na czele z 22- tonowym gigantem, czyli górniczym kombajnem! Robi wrażenie i uwaga: jest mega głośno! Zatkajcie uszy!!! 😉
Trasie tej towarzyszą projekcje multimedialne, a na koniec największa atrakcja – przejazd kolejką górniczą tzw. karlikiem ? Kolejny zachwyt naszych dzieciaków 🙂 O tej trasie więcej informacji znajdziecie TU
Na ul. Wolności 408 znajduje się również strefa naziemna, którą też polecamy odwiedzić. W strefie naziemnej możecie wybrać spośród tras: Misja Ratownicza z mapą (w sam raz dla dzieciaków) i Droga Górnika, czyli zwiedzanie z przewodnikiem i historie, o tym jak górnicy przygotowywali się do pracy na powierzchni, zanim zjechali pod ziemię.
W tej strefie znajdziecie szyb Carnall, którego budowa rozpoczęła się w 1854 roku. Obecnie schodami można zejść na głębokość 40 metrów pod ziemią, ale niegdyś tutejszy szyb docierał na głębokość 503 metrów pod ziemią. Niestety szyb Carnall (funkcjonujący wtedy pod nazwą szyb Zabrze II) ma też swoją tragiczną historię – to tutaj 12 września 1961 roku doszło do wypadku, w którym zginęło 14 górników. Gdy zjeżdżali do pracy, doszło do zerwania zawieszenia utrzymującego klatkę szybową.
Niedaleko szybu Carnall znajduje się również budynek z parową maszyną wyciągową szybu Carnall. Maszynę tę zainstalowano w 1915 roku, a dzięki niej szyb mógł pełnić dwie funkcje jednocześnie – odwadniającą oraz umożliwiającą transport materiałów i ludzi. Zarówno budynek, jak i maszyna zostały zmodernizowane w latach 30., a po tej modernizacji ta sama maszyna obsługiwała szyb Carnall do 1990 roku. Cała waży… 280 ton!!! To prawdopodobnie najstarsza i najlepiej zachowana na oryginalnych częściach i wciąż czynna maszyna w Europie!
Bardzo ciekawa jest też wystawa poświęcona zagrożeniom w kopalniach węgla i ratownictwu w górnictwie. Dzięki okularom VR pokazującym różne zagrożenia (pożar, pył, woda, tąpnięcie) w bardzo sugestywny sposób, można dobrze zapamiętać, co grozi górnikom podczas ich codziennej pracy. Natomiast wystawa sprzętu do ratownictwa górniczego i możliwość podźwigania plecaka ważącego 11-15 kg pokazuje, nawet dzieciakom, jakie trudne zadanie mają ratownicy niosący pomoc w kopalniach.
Trasa Era Lodu – zachwyt dla dzieciaków!
Jeśli jesteście z dziećmi, koniecznie wybierzcie się na Trasę Era Lodu. To nowość przygotowana pod dzieciaki. Tutaj mamy połączenie wiedzy o górnictwie z masą zadań, zagadek i ciekawostek, a nawet ze… spotkaniem zwierzaków z Epoki Lodowcowej! Uwaga: trasa ta dostępna jest specjalnie na lato – od 28 maja do 31 sierpnia.
Trasa Era Lodu zaczyna się na ulicy Mochnackiego 12. Na początek oczywiście dobór odpowiedniego kasku i możemy ruszać! Schodzimy na dół i wchodzimy do tajemniczych korytarzy. Już samo wejście pod ziemię jest przeżyciem dla dzieciaków, które nigdy nie były w kopalni. W wielu miejscach korytarze są tak udekorowane, że sprawiają wrażenie zaśnieżonych, zamarzniętych. Znajdujemy ślady zwierzaków i łamiemy szyfry, jakie zwierzęta żyły w erze lodu. Malujemy buzie węglem i szukamy świecących literek na ścianach. Szukamy hercówy (my już wiemy, co to!), a kolejne zagadki prowadzą nas do super niespodzianki. Zwierzaki z Epoki Lodowcowej to gratka dla wszystkich!
Podczas tej trasy dzieciaki też zobaczą maszyny wykorzystywane w kopalniach i przejadą się kolejką zwaną karlikiem. Tymi wagonikami niegdyś do pracy dojeżdżali górnicy.
Wyjątkowy plac zabaw na koniec
Po skończonym zwiedzaniu warto zajrzeć ponownie na Mochnackiego 12 i wysłać dzieciaki do Parku 12 C 🙂 To miejsce łączy walory edukacyjne z zabawą! Dzieciaki mają do dyspozycji np. prawdziwy labirynt przypominający górnicze szyby, a także mini kopalnię Bajtel Gruba, gdzie można bawić się w górników.
Jagoda i Maks byli też zachwyceni zabawą wodą i pompą wodną. Super miejsce do spędzenia czasu na świeżym powietrzu po podziemnych wędrówkach ?A co więcej na terenie parku znajduje się prawdziwa plaża, w samym centrum miasta!
To co? Zanotowaliście już w planie na okres wakacyjny? 🙂 Wybierzcie się koniecznie! 🙂 Weekend na Śląsku może się okazać totalnie fascynujący!:)
*post powstał we współpracy ze Sztolnia Królowa Luiza
2 Comments
Jarek
Bardzo polecam. Byłem z dzieciakami. Super atrakcja z przesympatycznym Panem Przewodnikiem.