Od niedzieli bez wytchnienia rozkoszujemy się naszymi ulubionymi regionami Polski – Podlasiem i Suwalszczyzną. Zachwycamy się krajobrazami, pustką na drogach, malowniczymi obrazkami z dala od wszystkiego, czasem, który płynie tu inaczej, powietrzem, łąkami i polami, po których przechadzają się leniwie krowy. Przyjeżdżamy tu od lat i choćbyśmy potem zwiedzili pół świata, nic nie zmienia tego zachwytu, który towarzyszył mi, gdy Łukasz zabrał mnie po raz pierwszy do Żegar koło Sejn. Zachwytu widokami, jeziorami, ciszą, jedzeniem.

 

Właśnie – od niedzieli jemy. Jemy jak zawsze za dużo, ale jak zawsze… ciężko się powstrzymać. I tak dziś pomiędzy jednym kartaczem, a drugi uznałam, że Podlasie i Suwalszczyzna nie byłyby sobą bez charakterystycznej regionalnej kuchni. Potraw tu zjedzonych mamy sporo, z kartaczy Łukasz robił doktorat, z kiszki ziemniaczanej też 🙂 Leci nasza lista – dajcie znać czy jedliście wszystko i czy my zjedliśmy wszystko, co trzeba.

 

POTRAWY, ZA KTÓRE KOCHAMY PODLASIE I SUWALSZCZYZNĘ:

 

1) KARTACZE

 

kartacze, kuchnia regionalna, kuchnia Podlasia, kuchnia Suwalszczyzny, gdzie na kartacze

 

Kartacze, zwane też z języka litewskiego, cepelinami to dla mnie synonim naszych licznych pobytów w Żegarach, tuż przy granicy polsko – litewskiej i letnich obiadów zajadanych czy to w Konsulacie Litewskim w Sejnach czy w Gospodzie na granicy. Gdy pierwszy raz pojechaliśmy razem do Żegar, w 2009 roku, na początku naszej znajomości, kompletnie nie znałam kartaczy/ cepelinów!

Po pierwszych kartaczach w Sejnach, dowiedziałam się, że to danie niezwykle popularne w Polsce północno – wschodniej, przygotowywane z tartych surowych ziemniaków połączonych z gotowanymi ziemniakami lub mąką ziemniaczaną, nadziewane zwykle mięsem i okraszone skwarkami. Pełna rozpusta! 🙂

Teraz nie ma dla ns pobytu na Suwalszczyźnie bez kartaczy! Podobno świetne można znaleźć gdzieś w Suwałkach – polecicie coś? 🙂 Dajcie też znać, gdzie najlepsze kartacze na wschodzie! Chętnie je zjemy! 🙂

Można je spotkać również na Mazurach, np. w Starych Juchach. UWAGA: bardzo sycące! Porcja to zwykle 2 kartacze i zdecydowanie można się nimi najeść!

 

kartacze, kuchnia Podlasia, kuchnia Suwalszczyzny, Podlasie, Suwalszczyzna, kuchnia regionalna

 

2) BABKA ZIEMNIACZANA

 

babka ziemniaczana, kuchnia tatarska, kuchnia regionalna, Podlasie, Suwalszczyzna

 

Uwielbiam! Zajadana i na Suwalszczyźnie, i u Tatarów w Kruszynianach i kiedyś również w Sioło Budy w okolicach Białowieży. Każda trochę inna, niezmiennie smaczna. Pamiętam, jak kilka lat temu w Gościńcu Gaładuś odsmażana babka z kolacji ratowała nasze nocne rozmowy i długie wieczory ze znajomymi. Każda trochę inna – czasem wysoka, rozpadająca się, gdy wbijasz w nią nóż, czasem pokrojona na plastry i odsmażana na złoto. Pycha!

 

 

 

3) BLINY LITEWSKIE LUB ŻMUDZKIE

 

bliny, bliny żmudzkie, Podlasie, Suwalszczyzna, kuchnia regionalna, co jeść na Podlasiu, co jeść na Suwalszczyźnie

 

Blinami żmudzkimi zajadaliśmy się kilka dni temu w Uroczysku Zaborek. To placki z ugotowanych wcześniej ziemniaków nadziewane mięsem. Na nich obowiązkowo wielka łycha gęstej śmietany. Bliny litewskie to znów potrawa, która zawsze będzie nam się kojarzyć z letnimi weekendami w Żegarach, bo w Sejnach zamawialiśmy je setki razy.

To znów placki, znów z mięsnym farszem i łychą śmietany, ale tym razem ziemniaki nie są wcześniej gotowane. Za czasów naszych częstych wypadów do Żegar, uwielbiałam również bliny na słodko, które można było dostać w niektórych knajpkach w Sejnach czy w drodze na Suwałki. Niemal identyczne jak racuchy, ze śmietaną i cukrem…

 

 

4) SOCZEWIAKI

 

bliny, bliny żmudzkie, Podlasie, Suwalszczyzna, kuchnia regionalna, co jeść na Podlasiu, co jeść na Suwalszczyźnie, bliny litewskie

 

Przejrzałam zasoby zdjęć z ostatnich kilku lat i nie mam żadnych fotek soczewiaków! Co więcej – jadłam je na obiad w środę i również tego nie uwieczniłam!

 

Soczewiaki od dawien dawna były popularne właśnie na pograniczu polsko – litewskim. My często zajadaliśmy je w Sejnach, gdzie są szczególnie popularne. Na zdjęciu powyżej widzicie właśnie talerz z tzw. mixem regionalnym prosto z Karczmy Litewskiej w Sejnach – ten “pierożek” to właśnie soczewiak! Wybieramy je, gdy mamy dość mięsa. Soczewiaki są dość małe w porównaniu do blinów czy kartaczy. To takie placuszko-pierożki z gotowanych ziemniaków, ale tym razem z nadzieniem na bazie zielonej soczewicy, cebuli i przypraw. O dziwo do nich nie podaje się ani okrasy, ani śmietany.

 

5) KISZKA ZIEMNIACZANA

 

bliny, bliny żmudzkie, Podlasie, Suwalszczyzna, kuchnia regionalna, co jeść na Podlasiu, co jeść na Suwalszczyźnie, kiszka ziemniaczana

 

Faworyt Łukasza – ja przyznaję bez bicia – ja do kiszki nie podchodzę. Kiszka to jelito wieprzowe wypakowane utłuczonymi ziemniakami i upieczone na złoto, zwykle z boczkiem i cebulką. Kiszkę piecze się w piecu lub piekarniku, a na pierwszy rzut oka przypomina.. smażoną kiełbasę.

 

6) MROWISKO

 

Suwalszczyzna, Podlasie, kuchnia regionalna, co jeść na Suwalszczyźnie, co jeść na Podlasiu, mrowisko, lokalne przysmaki

 

Zdecydowanie bardziej w moim stylu niż kiszka. Mrowisko to coś dla łasuchów – wielka wieża usypana z faworków. Polana miodem, posypana makiem, rodzynkami, wiórkami kokosowymi. Uwaga! Uzależnia! Można skubać i skubać.

 

7) SĘKACZ

 

sękacz żegary

 

Sękacza nie trzeba przedstawiać, ale to właśnie tu, na Suwalszczyźnie i na Podlasiu, można kupić najlepsze. Zwykle w prywatnych domach, o których dowiadujesz się od Miejscowych, że właśnie tam można zamówić wielki, pachnący sękacz. Nie raz, nie dwa wracaliśmy z takim do Warszawy – kupowaliśmy go u jednej z Gospodyń w Żegarach lub w Dusznicy.

Jeden z namiarów – do sprawdzenia czy nadal aktualny – to dom na zdjęciu poniżej. To tutaj Pani Helena od lat robi sękacze w malutkim pomieszczeniu w swoim domu. Od zawsze z własnych jajek i śmietany. Jej Mama kręciła sękacza jeszcze nad ogniem. Największy sękacz powstaje aż z 60 jaj!

 

Sękacz

 

8) DROŻDŻÓWKI ZE SKLEPU W GIBACH

 

Podlasie, Suwalszczyzna, Giby, drożdżowki z Gib

 

Drożdżówki? Też mi kuchnia regionalna – powiecie! Jeśli jednak do sklepu spożywczego w Gibach mamy zapisany numer telefonu, by rezerwować drożdżówki to coś w tym jest! Z serem, z jabłkami, a w sezonie najlepsze jagodzianki. Puchate, wilgotne, rozpływające się w ustach.  Gdy kilka dni temu jechaliśmy z Uroczyska Zaborek do Gościńca Jaczno nadrobiliśmy kilkadziesiąt kilometrów z dwóch powodów: by zjeść kartacze w Sejnach i by kupić drożdżówki w Gibach.

Gdy Łukasz zadzwonił i okazało się, że o 17.00 nadal jest kilka, podskoczyłam z radości! Wzięliśmy ostatnie 🙂

UPDATE 2022: Dokładny namiar na sklep w Gibach to Sklep Spożywczo –  Przemysłowy Szarejko. Niestety nie wiem czy nadal mają te boskie drożdżówki, ale na pewno kupicie w nim sporo dobrych rzeczy – kartacze, wędzone ryby, kiszkę ziemniaczaną, dobry chleb. Można tutaj też upolować lokalny słodki przysmak, czyli mrowisko. Podrzucam Wam też nr telefonu –  786 280 417. Jeśli bardzo zależy Wam na konkretnym produkcie, dzwońcie 🙂

 

9) MANTY NA SŁODKO W KRUSZYNIANACH

 

Podlasie, co jeść na Podlasiu, Kruszyniany, Kuchnia Tatarska, manty na słodko, Dżenneta Bogdanowicz

 

Kuchnia tatarska to osobny temat na Podlasiu i już nie raz Wam o niej wspominałam. Jako, że ze mnie łasuch chyba najbardziej kocham u nich manty na słodko – z serem, polane malinami. Manty / manti to pierogi, które występują często w kuchniach środkowoazjatyckich, faszerowane mięsem, serem, ziemniakami. Tatarzy szykują zarówno wytrawne, jak i słodkie.

 

10) HALUSZKI W BIAŁOWIEŻY

 

Podlasie, Białowieża, Sioło Budy, Karczma Osocznika, haluszki

 

Tak samo jak dam się pokroić dla mant na słodko, dam się pokroić dla malutkich haluszków w Karczmie Osocznika w Siole Budy. Z owocami i śmietaną. To takie maleńkie smażone kopytka idealne na słodkie, drugie danie lub na duuuży deser.

 

11) CHŁODNIK LITEWSKI

 

Suwalszczyzna, chłodnik, co jeść na Suwalszczyźnie, co jeść na Podlasiu

 

Nie tylko tutaj, ale wyjątkowo mocno kojarzy nam się właśnie z Suwalszczyzną. Obowiązkowo z porcją tłuczonych ziemniaków. Jeśli dobrze wyczytałam, chłodnik litewski pochodzi właśnie z polskich Kresów Wschodnich.

 

12) CEPELINY Z SOCZEWICĄ

 

cepeliny z soczewicą, Cepeliny, co jeść na Podlasiu, Janów Podlaski, Uroczysko Zaborek

 

Cepeliny z soczewicą to nasze ostatnie odkrycie, prosto z Uroczyska Zaborek, o którym pisałam Wam TU.

Musieliśmy ich spróbować, bo zwykle zajadamy cepeliny / kartacze z mięsem. Z soczewicą są równie pyszne!

 

13) PAROWAŃCE Z JAGODAMI lub Z SOSEM TRUSKAWKOWYM

 

parowańce, Podlasie, Uroczysko Zaborek, kuchnia regionalna, co jeść na Podlasiu

 

Parowańce spotkaliśmy jak dotąd tylko w Uroczysku Zaborek, ale choćby dla nich warto tam zajrzeć. Znane w wielu regionach, pod różnymi nazwami kluchy/ buły przygotowane na parze. Tutaj z sosem truskawkowym lub z jagodami i oczywiście ze śmietaną. Na deser, na obiad, kochane przez dzieci.

 

14) PIEREKACZEWNIK

 

kuchnia tatarska, kiszka ziemniaczana, cepeliny, parowańce, manty, Podlasie, Kruszyniany, kuchnia regionalna

 

Pierekaczewnik to najbardziej egzotyczne danie naszego zestawienia, bo zjecie go tylko w Kruszynianach, w Tatarskiej Jurcie (zajrzyjcie TU). Pierekaczewnik to rodzaj ciasta, zwykle z mięsnym nadzieniem w środku. Powstaje z wielu cieniutkich płatów, które są przekładane nadzieniem i zwijane. Posiada status Gwarantowanej Tradycyjnej Specjalności. Więcej o kuchni Tatarów na Podlasiu przeczytacie TU.

 

15) PIEROGI JANOWSKIE W STADNINIE KONI W JANOWIE PODLASKIM

 

pierogi janowskie, Janów Podlaski, stadnina koni, Podlasie, co jeść na Podlasiu, kuchnia regionalna

 

Pierogi janowskie to pierogi, które zjecie w Stadninie Koni w Janowie Podlaskim. Nadzienie z ziemniaków i czosnku, a na zewnątrz boczek i cebulka. Nie są to może najlepsze pierogi, jakie jedliśmy, ale magiczne otoczenie najstarszej polskiej stadniny robi swoje. Zajrzyjcie koniecznie!

 

To nasze TOP potraw, które trzeba zjeść na Podlasiu i Suwalszczyźnie. Dorzucicie swoje? Czego jeszcze nie znamy? O czym zapomnieliśmy?

 

Podrzucamy też nasze ulubione adresy i czekamy na Wasze:

– Karczma Litewska przy Konsulacie Litewskim w Sejnach -ul. 22 lipca 9, Sejny

– Gospoda – Dusznica 31, Dusznica

– Gościniec Gaładuś, o którym pisałam TU – jeśli nic się nie zmieniło posiłki dostępne tylko jeśli nocujecie na miejscu, ale możecie dopytać 🙂

– Tatarska Jurta –  Kruszyniany 58, Krynki

-Restauracja w Pensjonacie Uroczysko Zaborek – Kolonia Janów Podlaski 28, Janów Podlaski – upewnijcie się, co można zjeść danego dnia pod numerem 83 341 30 68

– Karczma Osocznika –  Budy 41, Białowieża – nasz post znajdziecie TU

 

Podeślijcie koniecznie, co polecacie na kartacze i inne smakołyki! Może coś w Suwałkach lub w okolicy, bo szukamy dziś miejsca na obiad 🙂